Ethiopië

De bakermat van koffie. Verfijnde Arabica's uit de Ethiopische hooglanden, met florale en fruitige aroma's die nergens anders ter wereld worden geëvenaard.

Ethiopië: de bakermat van koffie

In Ethiopië is koffie veel meer dan een drank. Het is de basis van de nationale identiteit, de economie en de sociale structuur. Het land is de geboorteplaats van de Coffea Arabica-plant, en heeft een koffiegeschiedenis die meer dan duizend jaar teruggaat.

Koffie is vandaag de dag het belangrijkste exportproduct van Ethiopië, goed voor ongeveer 30 tot 35 procent van de exportinkomsten. Ongeveer vier miljoen kleinschalige boeren zijn betrokken bij de teelt, en zo'n 15 tot 20 miljoen Ethiopiërs zijn direct of indirect afhankelijk van de koffiesector. Bijna de helft van de productie wordt in eigen land gedronken: koffie is hier dagelijkse levensbehoefte, geen luxeproduct.

Het verhaal van Kaldi

Volgens de bekendste legende werd koffie rond het jaar 850 ontdekt door een geitenherder in de hooglanden van Kaffa, een provincie waaraan de plant haar naam te danken heeft. De jongen, Kaldi, merkte dat zijn geiten merkwaardig energiek werden, zelfs begonnen te "dansen", nadat ze van rode bessen van een struik hadden gegeten. Hij probeerde de bessen zelf en deelde zijn ontdekking met monniken in een nabijgelegen klooster. Die brouwden er een drank van, om wakker te blijven tijdens nachtelijke gebeden. Zo zou de eerste kop koffie zijn ontstaan.

In de vroege geschiedenis werd koffie niet alleen gedronken. De bessen werden vermengd met dierlijk vet tot energieballen, die strijders en monniken hielpen alert te blijven tijdens lange tochten. Pas eeuwen later, rond de vijftiende eeuw, stak de koffie de Rode Zee over naar Jemen, waar de drank zoals wij die nu kennen vorm kreeg. Vanuit de havenstad Mocha verspreidde koffie zich vervolgens over de Arabische wereld en uiteindelijk Europa.

Hooggebergtekoffie en garden coffee

Ethiopische koffie staat bekend als hooggebergtekoffie, omdat hij voornamelijk wordt geteeld op hoogtes tussen 1.800 en 2.000 meter, soms zelfs hoger. Ongeveer 98 procent van de productie komt van kleine boerderijtjes van minder dan een hectare. Anders dan in andere koffielanden, waar koffie op grote plantages werd geïntroduceerd, kent Ethiopië een lange traditie van garden coffee en forest coffee: koffieplanten die simpelweg in achtertuinen of in het wild in het bos groeien. Op veel plekken plukken boeren nog steeds wilde bessen, soms van eeuwenoude planten.

De belangrijkste koffieregio's

Ethiopië produceert enkele van de meest unieke koffies ter wereld, met grote regionale verschillen.

Sidamo (Sidama) is bekend om complexe, fruitige en kruidige smaken. Het is een verzamelregio waaronder lange tijd ook koffies uit Guji en Yirgacheffe werden verhandeld.

Yirgacheffe wordt wereldwijd geprezen om intens bloemige (jasmijn) en citrusachtige tonen, en geldt als een van de meest verfijnde regio's.

Guji heeft de afgelopen jaren steeds meer eigen erkenning gekregen. De koffies hebben een vergelijkbaar verfijnd karakter als Sidamo en Yirgacheffe, met sterke florale en fruitige aroma's. Onze Suke Quto komt uit deze regio.

Harrar in het oosten is een van de oudste koffieregio's en levert krachtige, "wijnachtige" koffies met tonen van blauwe bessen.

Limu en Djimma in het westen staan bekend om gebalanceerde, vaak iets zoetere profielen.

Een sector in beweging

Sinds 2008 verloopt de Ethiopische koffiehandel grotendeels via de Ethiopia Commodity Exchange (ECX), een systeem dat boeren een eerlijke prijs moet garanderen en de handel stroomlijnt. Voor specialty coffee was dit aanvankelijk een nadeel, omdat de traceerbaarheid naar specifieke wasstations verloren ging. Inmiddels zijn de regels versoepeld en is het weer mogelijk om de koffie te volgen tot de boer of het wasstation van herkomst, wat ten goede komt aan kwaliteit en transparantie.